تجربه هاي شخصي من

آماری از دانشگاه اورهوس

دانشگاه اورهوس که در لیست The Times Higher Education، در رتبه ۸۱ جهانی قرار دارد، دومین دانشگاه دانمارک محسوب می‌شود. تعداد دانشجویانش ۳۵۰۰۰ و تعداد کارکنانش ۸۵۰۰ نفر می‌باشد که تقریباً نیمی از آنها، اساتید دانشگاه می‌باشند. دانشگاه از ۶ دانشکده علوم انسانی، علوم بهداشتی، علوم اجتماعی، الهیات، علوم و علوم کشاورزی تشکیل شده است و علاوه بر اینها، دو پردیس اقتصاد و علوم آموزشی بعلاوۀ موسسه ملی تحقیقات محیطی را شامل می‌شود. تعداد دانشجویانی که دوره لیسانس را در سال ۲۰۰۸ آغاز کرده‌اند به شرح زیر است که در مجموع ۵۱۳۳ نفر می‌باشند:

همچنین در دوره فوق لیسانس، ۳۳۶۵ نفر در سال ۲۰۰۸ آغاز به کار کرده‌اند که به شرح جدول زیر می‌باشد:

از میان کل دانشجویان دانشگاه، تقریباً ۱۲۰۰ نفر آنها دانشجوی دکترا، ۱۴۸۰۰ نفر دانشجوی فوق لیسانس و ۱۴۶۰۰ نفر دانشجوی لیسانس هستند و هر ساله ۸۰۰ نفر، دانشجوی مبادله‌ای* وارد اورهوس می‌شوند و ۸۰۰ نفر هم خارج می‌شوند. جدول زیر تعداد دانشجویان در حال تحصیل را نشان می‌دهد. در این جدول، تعداد زیاد دانشجویان دکترا در دانشکده‌های علوم و علوم بهداشتی، قابل توجه است که البته برخی معتقدند، این به خاطر قانون متفاوتی است که در این دو دانشکده وجود دارد مبنی بر اینکه دانشجویان می‌توانند بعد از اتمام دوره لیسانس، مستقیماً دانشجوی دکترا شوند:

در سال ۲۰۰۷، تقریباً ۶۰۰۰ نفر از دانشگاه فارغ‌التحصیل شدند که جزئیات آن در جدول زیر ذکر می‌شود:

تعداد کارمندان دانشگاه به تفکیک دانشکده‌ها در جدول زیر آمده‌اند که نشان دهنده نسبت مناسب تعداد استاد به دانشجو می‌باشد:

بودجه کل دانشگاه در حدود ۷۵۰ میلیارد تومان می‌باشد که ۲۲۰ میلیارد آن را از خارج از دانشگاه تامین می‌کنند. نیمی از بودجه، صرف تحقیقات و یک چهارم آن هم در بخش آموزش خرج می‌شود. مبالغی که برای تحقیقات به هر دانشکده داده می‌شوند در جدول زیر آمده‌اند که به وضوح می‌توان مراکز پر خرج دانشگاه را در آن تشخیص داد:

علاوه بر این بودجه‌ها، بنیاد ملی تحقیقاتی دانمارک، مراکزی از دانشگاه را برای دوره‌های ۵ ساله، حمایت مالی می‌کند. هم‌اکنون این بنیاد، ۴۰ مرکز را که ۱۳ تای آنها در دانشگاه اورهوس می‌باشند با بودجه سالیانه ۷۰ میلیارد تومان حمایت می‌کند که یکی از این مراکز، MADALGO است که من مشغول به تحصیل در آن هستم.

——————–

* دانشجوی مبادله‌ای: Exchange Student

——————–

منبع: University of Aarhus, Facts and Figures 2008

ادامه تحصیل-جستجو به دنبال دانشگاه

در کشور دانمارک، بیش از بیست دانشگاه و در قاره‌های اروپا و آمریکا، چند هزار دانشگاه وجود دارند. برخی از این دانشگاهها، تنها دوره‌های فوق‌دیپلم و لیسانس را برگزار می‌کنند و برخی دیگر تا سطح دکترا را هم پوشش می‌دهند و جزء مراکز تحقیقاتی محسوب می‌شوند. بعضی از این دانشگاهها، رایگان می‌باشند و برخی دیگر دارای هزینه‌های بالایی برای تحصیل هستند. بعضی از آنها، بودجه‌های بالایی برای مخارج خود دارند و از بنگاههای اقتصادی مختلف و یا از دولت، مبالغ سنگینی را برای امور خود دریافت می‌کنند.

تعدادی از عواملی که در بالاتر بودن کیفیت کاری یک دانشگاه، مهم قلمداد می‌شوند، عبارتند از:
- نظر محققین سراسر دنیا درباره آن دانشگاه.
- تعداد محققین مشغول به کار یا بازنشسته‌ای که موفق به دریافت جایزه نوبل و یا مدال فیلدز شده‌اند.
- تعداد مقالاتی که به تعداد فراوان، به آنها ارجاع شده است.
- نسبت تعداد استاد به دانشجو
- نسبت تعداد و کیفیت مقالات به تعداد محققین.
- تعداد دانشجویان، اساتید و محققین خارجی (بین‌المللی بودن دانشگاه)

موسسه‌های خصوصی و یا دولتی هستند که بر اساس چنین فاکتورهایی، اقدام به رتبه‌بندی دانشگاهها در مناطق جغرافیایی مختلف دنیا می‌کنند و هر چند که به گواهی خودشان، نمی‌توان به طور کامل به این رتبه‌بندیها، اطمینان کرد، اما تا حدی، می‌توان به کیفیت آکادمیک دانشگاهها پی برد.

سال گذشته که من تصمیم گرفته بودم برای چند دانشگاه اروپایی، درخواست پذیرش بفرستم، لیست پنجاه دانشگاه برتر اروپا را در رتبه‌بندی دانشگاه شانگهای باز کردم و از ابتدای لیست، شروع به بررسی دانشگاهها کردم. در وبسایت هر دانشگاه، بخشی وجود دارد که به معرفی جایگاههای خالی می‌پردازد. این بخش، تحت نام Vacancy و یا Open Positions قرار دارد و یا به عنوان بخشی از اخبار دانشگاه قرار می‌گیرد. وقتی پروژه‌ای به تصویب دانشگاه می‌رسد و بودجه‌ای برای انجام دادن آن اختصاص می‌یابد و یا وقتی یکی از اساتید، تصمیم به استخدام یک دانشجوی دکترا می‌گیرد، اطلاعیه‌ای در وبسایت دانشگاه ثبت می‌شود که در واقع توضیحی است در رابطه با موضوع تحقیق دوره دکترا، استاد راهنما، حقوقی که به طور ماهیانه به دانشجو داده می‌شود و البته درباره شرایطی که دانشجو باید داشته باشد و مدارکی که باید ارسال کند. معمولاً هم یک آدرس ایمیل در آن اطلاعیه ذکر می‌شود که متقاضیان می‌توانند سوالات خود را به آن آدرس بفرستند. برخی از دانشگاهها نیز، در قسمتی از وبسایت خود، فرمهایی را قرار داده‌اند که متقاضیان می‌بایست اطلاعات لازم را به صورت آنلاین، در آن فرمها پر کنند و مدارک لازم را نیز به فرمها متصل کنند.

و در آخر چند نکته:
- بررسی مداوم جایگاهای خالی در وبسایت دانشگاههای مختلف، بسیار مهم است. در دانشگاهای بزرگ اروپا، هر هفته، تعدادی جایگاه خالی بر روی وبسایتشان قرار می‌گیرد.
- می‌توان با عضویت در وبسایتهایی مانند International Scholarship Resources که به جمع‌آوری جایگاهای خالی در دانشگاهای مختلف می‌پردازند، از طریق ایمیل، از آخرین جایگاهها مطلع شد. اما باید توجه کرد که این وبسایتها، تمام دانشگاهها را مورد بررسی قرار نمی‌دهند.

- آنقدر تعداد دانشگاه در این دنیا زیاد است و آنقدر، تحقیق و پژوهش، اهمیت پیدا کرده‌اند که بالاخره هر فرد علاقه‌مندی می‌تواند دانشگاهی را برای ادامه تحصیل پیدا کند.
- و چند نکته از IranIndia.com درباره ادامه تحصیل

ادامه تحصیل در خارج-تسویه حساب با دانشگاه و سربازی

یکی از اولین کارهایی که برای اقدام به تحصیل باید انجام گیرد، تسویه حساب با دانشگاه است. این کار، از آنجایی که امکان دارد بسیار آرام انجام گیرد، به خصوص برای مشمولان سربازی، بسیار مهم است. دانشجویان فوق لیسانس، معمولا، بعد از دفاع از پایان‌نامه خود، باید تمام اشکالاتی را که هیأت داوران از پایان‌نامه گرفته است، برطرف کنند و اطلاعات دقیق را در مورد چگونگی فرمت پایان‌نامه از مسئولین اداره آموزش بپرسند و اقدام به تکثیر و صحافی پایان‌نامه کنند. بعد از آنکه نسخه‌هایی از پایان‌نامه به دانشگاه، اساتید و پژوهشگاه اطلاعات و مدارک علمی ایران داده شد و پس از آنکه نامه‌های تسویه حساب از تمام بخشهای مختلف دانشگاه مانند کتابخانه‌ها، خوابگاه، غذاخوری گرفته شد، دانشجو باید منتظر بماند تا مسئولین آموزش، مدارک او را بررسی کنند و بعد از تائید مدارک، نامه فارغ‌التحصیلی دانشجو را به امضای مدیریت دانشگاه برسانند. مدت زمانی که طول کشید تا من تمام مدارک و نامه‌های فارغ‌التحصیلی‌ام را آماده کنم و تحویل اداره آموزش پردیس علوم دانشگاه تهران بدهم، در حدود ۱۰ روز بود و تهیه نامه فارغ‌التحصیلی توسط مسئولین اداره آموزش و امضاء کردن آن توسط مدیریت دانشگاه، دو ماه به درازا کشید. بنابراین بهتر است، هر چه زودتر این کار انجام گیرد تا در صورت گرفتن پذیرش از یک دانشگاه خارجی، وقتی تلف نشود.

در این هنگام و بعد از آماده شدن نامه فارغ‌التحصیلی، اگر از طرف دانشگاه خارجی، نامه‌ای مبنی بر پذیرش دانشجو ارسال شده باشد، دیگر لازم به تهیه دفترچه نظام‌وظیفه و ارسال مدارک نیست. بلکه باید مستقیماً به وزارت علوم رفت. اما اگر هنوز، نامه‌‌ای ارسال نشده باشد، هنوز چند ماهی فرصت برای گرفتن پذیرش هست. در این صورت باید، دفترچه راهنمای خدمت وظیفه عمومی را تهیه کرد و برای معاینه به یک پزشک عمومی مراجعه کرد و برای واکسیناسیون به یکی از درمانگاههای مخصوص این کار رفت که البته یکی-دو ساعت هم بیشتر طول نمی‌کشد و سپس تمام مدارک را به همراه نامه فارغ‌التحصیلی به اداره نظام‌وظیفه فرستاد. معمولا یکی-دو هفته بعد از ارسال مدارک، برگه‌ای معروف به برگ سبز برای مشمول پست می‌شود که حاوی اطلاعاتی در مورد روز و محل پادگانی است که مشمول باید خود را به آنجا معرفی کند. خوشبختانه، این تاریخ معمولاً پنج-شش ماه پس از تاریخ ارسال برگ سبز است و تا روز قبل از معرفی، همچنان امکان گرفتن پذیرش باقی است. بنابراین تا قبل از روزی که مشمول باید برای خدمت اعزام شود، باید پذیرش گرفته باشد و معرفی‌نامه خود را از وزارت علوم به نظام‌وظیفه ببرد. البته آن روزهایی که من در نظام‌وظیفه درگیر حل مسئله غیبتم بودم، می‌دیدم سربازانی را که بعد از گذشت ماهها از خدمتشان، با همان لباس سربازی به نظام‌وظیفه می‌آمدند و با نشان دادن نامه پذیرششان، تقاضای معافیت تحصیلی می‌کردند، اما نمی‌دانم با تقاضاهایشان موافقت می‌شد یا نه. کافی است در چندین روز مختلف به نظام‌وظیفه بروید و در صفهایی که در جلوی درب اتاقها تشکیل می‌شوند، سر صحبت را با افراد مختلف باز کنید. سوژه‌هایی در آنجا می‌بینید که به عقل جن هم نمی‌رسند. آنوقت تازه به خود می‌گویید که خدا را شکر، وضعتان از این بدتر نیست. در این زمینه، خاطرات اول، دوم، سوم و چهارم بهرنگ درباره گرفتن معافیت پزشکی، خواندنی هستند.

اقدام برای ادامه تحصیل در خارج-تحقیقات اولیه

اولین کاری که برای درخواست کردن از یک دانشگاه برای ادامه تحصیل (Apply) باید انجام شود این است که آدم با روند کار، با روشها و تکنیکها و حتی کَلکها و از همه مهمتر با مشکلات و اشتباهاتی که ممکن است مرتکب شود، آشنا گردد. برای بدست آوردن این آشنایی، بهتر است از تمام امکانات تحقیقاتی که در اختیار داریم، استفاده کنیم مانند:
۱- دوستانی که قبلاً این کار را کرده‌اند و یا با این کار آشنایی دارند.
۲- مقالات و کتابهایی که در این زمینه نوشته شده‌اند.
۳- وبسایتهای مختلفی که اطلاعاتی در این زمینه دارند.

هر یک از سه منبع بالا اهمیت خاص خودشان را دارند. تا وقتی رزومه (CV) کسی را که قبلاً این کار را انجام داده ندیده‌ایم به خوبی متوجه نمی‌شویم که باید در رزومه چه اطلاعاتی را گنجاند. تعدادی از دانشجویانی که در چندین سال گذشته به کشورهای دیگر و عمدتاً هم به آمریکا و کانادا رفته‌اند، مطالب آموزشی را در زمینه ادامه تحصیل نوشته‌اند که بسیار قابل استفاده هستند. همچنین برخی از اساتید خارجی و حتی برخی دانشجویان، در وبسایتها و یا وبلاگهاشان، نکاتی را می‌گویند که در بعضی مواقع بسیار مفید هستند. در چند سال اخیر، وزارت علوم برخی از کشورها مانند سوئد و دانمارک، وبسایتهایی را راه‌اندازی کرده‌اند که تمام اطلاعات لازم را در زمینه چگونگی ادامه تحصیل در آن کشور، مدارک لازم، طول دوره‌های تحصیلی، مخارج زندگی و خیلی چیزهای دیگر را ذکر می‌کنند.

در این مرحله، باید آشنایی نسبتاً خوبی با تمام مراحل بعدی کار بدست آورد. از این قبیل که رزومه و SOP باید حاوی چه اطلاعاتی باشند، در کدام آزمونهای زبان می‌توان شرکت کرد و ثبت‌نامشان به چه شکلی است، نظام‌وظیفه و آموزش عالی چه محدودیتهایی را وضع کرده‌اند، توصیه‌نامه‌هایی که از اساتید باید بگیریم، بهتر است حاوی چه اطلاعاتی باشند و کدامیک از اساتیدمان را برای این کار انتخاب کنیم. یکی از مهمترین کارهایی که باید در این مرحله انجام داد، نگهداری آدرس وبسایتهایی است که در طول تحقیقاتمان، آنها را پیدا می‌کنیم. چه وبسایتهایی که جایگاههای خالی* دانشگاهها را اعلام می‌کنند و چه آنهایی که شامل مطالبی درباره ادامه تحصیل هستند. خیلی مهم است که در این مرحله، وبسایت چند دانشگاه را ببینیم تا متوجه بشویم که فرمهایشان به چه شکلی است و چه مدارکی می‌خواهند (البته دانشگاههای مختلف فرقهایی در این زمینه با هم دارند).

به غیر از مطالبی که من در این وبلاگ می‌نویسم، صدها برابر این اطلاعات، در منابع بسیار دیگری هستند که باید از آنها استفاده کرد. در زیر، برخی از این منابع را معرفی می‌کنم:

- مطالب بسیار مفید در وبسایت انجمن دانشجویان ایرانی دانشگاه MIT
- ادامه تحصیل در سوئد
- ادامه تحصیل در دانمارک
- Apply Abroad: وبسایتی به زبان فارسی که هم حاوی اطلاعات مفیدی است و هم یک فروم برای پرسش و پاسخ دارد (البته من دروغها و مطالب اشتباه زیادی را در فروم این وبسایت دیده‌ام، نباید به حرف هر کسی اطمینان کرد).
- اداره کل بورس و امور دانشجویان خارج (وزارت علوم)
- ارزشیابی مدارک تحصیلی کشورهای مختلف (وزارت علوم)
- درباره ادامه تحصیل در دانشگاه اورهوس
- درباره ادامه تحصیل در آمریکا (وبسایت شخصی Natalia Lukina)
- گروهی در Yahoo برای ادامه تحصیل در کانادا
- مطالبی کوتاه و جالب از Sam Roweis استاد دانشگاه تورونتو

لیست جایگاهای خالی:
- International Scholarship Resources: تمام دوره‌ها در تمام دنیا (فوق لیسانس، دکترا، فوق دکترا و کمک هزینه‌های تحصیلی برای دوره لیسانس)
- Find A Masters: دوره فوق لیسانس در اروپا
- Find A PhD: دوره دکترا در اروپا
- Find A Postdoc: دوره فوق دکترا در اروپا
- Academic Jobs EU: تمام دوره‌ها در اروپا

رتبه‌بندی دانشگاهها:
- Top Universities: یکی از معتبرترین رتبه‌بندیها برای تمام دانشگاههای دنیا (به علاوه اطلاعات مفید دیگر)
- ARWU: یکی از دیگر از معتبرترین رتبه‌بندیها برای تمام دانشگاههای دنیا (دانشگاه Shanghai Jiao Tong)ا
- Webometrics: یک رتبه‌بندی دیگر (که البته گمان می‌کنم خیلی قابل اعتماد نباشد)

——————————

* وقتی در یک دانشگاه و یا یک دانشکده، تصمیم می‌گیرند یک دانشجوی فوق لیسانس، دکترا و یا فوق دکترا را استخدام کنند، اعلام می‌کنند که در این دانشگاه، یک جایگاه خالی (Open Position) با شرایط گفته شده وجود دارد.

چگونگی درخواست پذیرش از دانشگاههای خارج

بزرگترین مشکل برای ادامه تحصیل در خارج، این است که چگونه باید پذیرش گرفت و برای ارسال درخواست به دانشگاهها باید از کجا شروع کرد. من وقتی هنوز در دوره فوق‌لیسانس بودم، می‌توانستم برای این کار اقدام کنم، اما به دلیل اینکه چیزی در این باره نمی‌دانستم و هیچیک از آشنایان و دوستان نزدیکم، این کار را نکرده بودند، کاملاً مسئله برایم گنگ بود. در نهایت چندین ماه بعد از پایان فوق لیسانس و در شرایطی که دیگر تنها گزینه سربازی رفتن برایم باقی‌مانده بود، بالاخره دست به کار شدم. در ابتدا از چند تن از دوستان، سوال کردم. رزومه‌هایی را که برای خودشان نوشته بودند، نشانم دادند و منابعی را که می‌توانستم از آن طرق، کسب اطلاعات کنم، معرفی کردند. از روزی که تصمیم جدی را گرفتم و شروع کردم به جستجو و نوشتن رزومه تا روزی که کاملاً به این کار آشنا شده بودم، چهار ماه طول کشید و بعد از آن دو ماه زمان برد تا موافقت دانشگاه اورهوس را گرفتم، و در طول این مدت، علاوه بر جستجوی در اینترنت و تکمیل مدارک، به دنبال حل مشکل سربازی هم بودم و در نهایت سه ماه و نیم پس از دریافت پذیرش از دانشگاه اورهوس، هم مشکل سربازی حل شد و هم موفق به گرفتن ویزا شدم. بنابراین کل این دوره برای منی که در ابتدا کاملاً در این زمینه گیج بودم و مشکل غیبت سربازی هم داشتم و بخاطرش سه ماه معطل شدم، نزدیک به ده ماه طول کشید. البته مطمئناً، اقدام کردن برای کشورهای غیر اروپایی و به خصوص آمریکا و کانادا، قدری با روندی که من طی کردم متفاوت است و زمان بیشتری را می‌طلبد (به خصوص برای گرفتن ویزا).

در زیر، کارهایی که برای ارسال درخواست به یک دانشگاه، دریافت ویزا و اجازه خروج از کشور و حتی چگونگی خروج از کشور لازم است انجام شوند را می‌نویسم و پس از آن به توضیح درباره هریک می‌پردازم. البته من برای دوره دکترا اقدام کردم و شاید برخی از این امور برای دوره‌های فوق‌لیسانس و  لیسانس، طور دیگری باشند که البته تا آنجا که این تفاوتها را می‌دانم خواهم نوشت. ترتیب این امور بر اساس همان ترتیبی است که من آنها را انجام دادم. مسلماً می‌توان برخی از آنها را همزمان انجام داد. زمانی که در جلوی هریک از آنها نوشته‌ام، مدتی است که برای آن وقت صرف کردم، اما هم من آدم وسواسی و کندی هستم و هم شرایطی که در طول انجام کار پیش می‌آیند برای آدمها متفاوت هستند (به خصوص در ایران).

۱- تحقیق درباره چگونگی کار (یک ماه)
۲- تسویه حساب با دانشگاه (دو ماه)
۳- حل مسئله سربازی (چهار ماه)
۴- جستجوی در اینترنت و در سایت دانشگاههای مختلف (چهار ماه)
۵- نوشتن رزومه (CV) و شرح هدف از ادامه تحصیل (SOP) (یک ماه)
۶- مدرک زبان (دو ماه)
۷- تهیه مدارک تحصیلی و ریز نمرات (یک ماه)
۸- تهیه توصیه‌نامه اساتید (دو روز)
۹- نوشتن ایمیل و ارسال مدارک به همراه آن (و یا پر کردن فرمهای آنلاین در وبسایت دانشگاه) (یک روز)
۱۰- تشکیل پرونده در وزارت علوم (دو هفته)
۱۱- دریافت گذرنامه (یک ماه)
۱۲- دریافت ویزا (یک ماه و نیم)
۱۳- خرید بلیط هواپیما (دو روز)
۱۴- خرید وسایل لازم برای زندگی در یک کشور جدید (یک هفته)
۱۵- از فرودگاه امام‌خمینی تا شهر مقصد (یک روز)

منبع عکس: دانشگاه Nebraska-Lincoln

ادامه دارد…

ادامه تحصیل در خارج - نظام وظیفه

وقتی در مهر ماه ۱۳۸۶ برای اولین بار به نظام وظیفه رفتم تا هم پرونده خود را کامل کنم و هم جویای این شوم که چرا برگه سبز (نامه اعزام)، به دست من نرسیده است، یکی از کارمندان خوش‌اخلاق و دلسوز به من گفت که به احتمال زیاد، برایم غیبت رد شده است و مدارک ناقصم، برگشت داده شده است. من که در آن زمان، برای امتحان تافل، ثبت‌نام کرده بودم و نوشتن رزومه و دیگر نامه‌ها را نیز آغاز کرده بودم و البته می‌دانستم که با غیبت نمی‌توانم اجازه خروج از کشور را بگیرم، تقریبا تلاشهای خود را بی‌فایده می‌دیدم. به من گفتند که نامه‌های برگشتی، مدتی در نظام وظیفه و در چندین گونی مختلف نگهداری و سپس به اداره پست تحویل داده می‌شوند. با نظر همان کارمند شریف، تصمیم گرفتم به جای آنکه منتظر ارسال گونی‌ها به اداره پست و از آنجا به خانه شوم، تمام مدارک را مجدداً تهیه و ارسال کنم. خلاصه، دفترچه را مجددا خریدم و در آبان ماه، دو ماه و چند روز بعد از اتمام فرجه شش ماهه‌ام، مدارک را فرستادم و برگه اعزامم را در حالی که ۳ ماه غیبت در آن درج شده بود، دو سه هفته‌ای بعد از آن دریافت کردم. در همان حال بود که ایمیلی از طرف Gerth که بعدها استاد راهنمایم شد، بدستم رسید با عنوان “MADALGO PhD application – IMPORTANT!“. تنها چهار روز فرصت داشتم تا توصیه‌نامه‌های اساتید را تهیه کنم و به همراه یک فرم الکترونیکی برای دانشگاه اورهوس ارسال کنم. یادم می‌آید که در آن چهار روز، علی‌رغم خوشحالی ناشی از پذیرش، روزهایی سراسر استرس را گذراندم تا بالاخره توانستم تمام مدارک را به موقع برای دانشگاه بفرستم. اما مشکل غیبت سربازی، همچنان باقی بود. کارمندانی که در ساختمان ورودی نظام وظیفه مستقر هستند، کارمند شریفی که بارها، برای او مشکلم را شرح دادم، کارمندانی که در بخش اعزام، شاغل هستند و حتی آنهایی که در قسمت معافیت تحصیلی فعالیت می‌کنند،‌ هیچیک راه‌حل مفیدی نشانم ندادند، حتی فردی که در جلسه ملاقات با سردار، با او صحبت کردم، من را به طور کل از گشایش این گره نا‌امید کرد. اما سرانجام وقتی برای بار دوم به اداره معافیت تحصیلی نظام وظیفه و از آنجا به اتاق سرهنگ صباغیان رفتم، متوجه شدم که گویا این سد غیبت، آنقدر هم ناگسستنی نیست و پذیرفتند که اگر مدارک را ولو ناقص اما در همان مدت شش ماه پست کرده باشم و پذیرش هم گرفته باشم، غیبت را در نظر نگیرند. آنها می‌گفتند، تاخیر در ارسال مدارک ولو اینکه مقصر، دانشگاه تهران باشد، تنها دانشجو را متضرر می‌کند. خدا را شکر که من مدارک را به طور ناقص اما بدون تاخیر پست کرده بودم ولی باز هم به خاطر سهل‌انگاری، رسید اداره پست را که تاریخ پست را نشان می‌داد گم کرده بودم و مدارک ناقص هم توسط پست برگشت داده نشده بود و نمی‌دانم چه بلایی بر سرشان آمده بود. هر چه قدر در نظام وظیفه جستجو کردم، نتوانستم پاکت مدارک ناقص را بیابم. تصمیم گرفتم به جای آنکه در اداره پست مرکزی به دنبال مدارک بگردم، به همان اداره پستی بروم که مدارک را از آنجا ارسال کرده بودم و از آنها خواهش کنم، که رسید دیگری به من بدهند. آنها هم بعد از هزار ادا و اطوار و دو ساعت معطل کردن من، نسخه دیگر همان رسید را که در اداره پست نگهداری می‌شود به من دادند. سرانجام، فردای آن روز توانستم، نامه‌ای را از نظام وظیفه بگیرم که نشان می‌داد می‌توانم برای ادامه تحصیل به کشور دانمارک بروم. من هم در حالی که دعا می‌کردم، این آخرین باری باشد که به نظام وظیفه رفته‌ام، نامه به دست به وزارت علوم رفتم تا تشکیل پرونده دهم.

البته بعد از آن، چند بار دیگر نیز به نظام وظیفه رفتم،‌ اما در یک قضاوت منصفانه، می‌گویم که اداره نظام وظیفه، یکی از منظم‌ترین اداره‌های ایران محسوب می‌شود و کارمندان آن اگرچه، برخوردی خشن با ارباب‌رجویشان دارند، اما هر یک از آنها چندین برابر یک کارمند، کار می‌کنند و با انواع و اقسام سربازان و مشمولینی که، هزار جور مشکل دارند، سر و کله می‌زنند.

ادامه دارد…

ادامه تحصیل در خارج - سهل‌انگاری، کمبود اطلاعات و بی‌نظمی ادارات

بعد از دفاع از پایان‌نامه فوق‌لیسانسم در اسفند ۱۳۸۵، دو ماه را وقت گذاشتم تا برای آزمون دکترای دانشگاه تهران در رشته بیوانفورماتیک، درس بخوانم و در همان حال و احوال در فکر ادامه تحصیل در خارج از کشور هم بودم و این فکر وقتی در من قوت بیشتری گرفت که متوجه شدم، دانش من تاب آن رقابت سنگین را نیاورده و در آزمون دکترا قبول نشده‌ام.

در اوایل مرداد ماه بود و تنها یک ماه و نیم از فرجه شش ماهه من برای ارسال دفترچه نظام وظیفه باقی‌مانده بود که تازه به فکر اصلاحات نهائی در پایان‌نامه‌ام و صحافی آن افتادم، غافل از اینکه روند تسویه حساب در دانشگاه تهران که البته چیزی جز چند امضاء مختصر نیست، بیش از دو ماه زمان می‌برد و منجر به غیبت خوردن من در نظام وظیفه می‌شود. وقتی تو در این شرایط گرفتار می‌شوی که البته به علت سهل‌انگاری خودت و عدم اطلاع‌رسانی درست دانشگاه، پیش آمده است و در همان وضعیت، از خانمی که مدیریت اداره آموزش پردیس علوم را بر عهده دارد، با نرمش، تقاضای بخشش می‌کنی و او تو را چنان تهدید می‌کند که از ادامه حیات خود بیمناک می‌شوی و وقتی در مملکتی زندگی می‌کنی که نظم از پدیده‌های نادر در اداره‌هایش محسوب می‌شود و در عین حال، کارمندان همان اداره‌ها، ارباب‌رجویشان را توصیه به انضباط می‌کنند، در آن حال که از همه جا رانده و از همه جا مانده می‌شوی، به یاد این بیت حافظ می‌افتی که:

خلاصه با توصیه دوستان، یک روز مانده به پایان فرجه‌ام، دفترچه نظام وظیفه را بدون نامه فارغ‌التحصیلی دانشگاه، ارسال کردم تا آنها گمان نکنند که من قصد فرار دارم که البته اگر هم چنین قصدی داشتم روا بود. اما از این غافل بودم که بر پرونده‌های ناقص، مهر عدم ارسال زده می‌شود و به سمت فرستنده، برگشت داده می‌شود، گو اینکه هیچ چیز ارسال نشده است. کمی بیشتر از یک ماه صبر کردم، اما نه خبری از نظام وظیفه شد و نه نامه فارغ‌التحصیلی‌ام به دستم رسید. تصمیم گرفتم به اداره کل آموزش دانشگاه تهران بروم تا شاید آنجا نامه‌ام را بیابم اما هیچ نمی‌دانستم که کارمندان این اداره، به غیر از خوردن و خوابیدن که فعالیت اصلیشان محسوب می‌شود، کمر به آزار و اذیت دانشجویان نیز بسته‌اند و با آنها همان برخوردی را می‌کنند که با اسیران جنگی می‌شود. البته به جز تعداد اندکی کارمند که استثنائاً با خوشرویی و خوشرفتاری کار می‌کنند و وجودشان در آن اداره غنیمتی است. سرانجام با چندین بار بالا و پائین کردن پله‌ها در چندین روز مختلف، موفق به دریافت همان نامه کذایی شدم و فردای آن روز، نامه به دست و با روحیه‌ای شاد به نظام وظیفه رفتم تا جویای وضعیت خودم شوم و این آغازی بود برای پنج ماه درگیری و رفت و برگشتهای متعدد به نظام وظیفه.

ادامه دارد…