تجربه هاي شخصي من

ایرانیهای ضدقانون

یادم می‌آید که یک روز یک خبرنگار آمریکایی به ایران رفته بود و چیزی که برای او در این سفر از همه چیز دیگر عجیبتر بود، رفتارهای غیر قانونی ایرانیها بود. او بعد از سفر گفته بود که شاید ایران از نظر تعداد کارهای غیرقانونی که مردم یک کشور انجام می‌دهند در دنیا اول باشد. چند وقت پیش، دقایقی به این مسأله فکر کردم و توانستم یازده عمل غیرقانونی را پیدا کنم که تقریباً تمام مردم ایران به آنها عمل می‌کنند، بی‌ آنکه نگران مجرم شدن و مجازات آن باشند. گمان نمی‌کنم در کشورهایی مثل دانمارک، بتوان حتی یک مورد مانند این موارد را پیدا کرد. نمی‌دانم دلیلش، نقص قوانین و مقررات است و یا ایرانیها از لحاظ فرهنگی با قانونمداری مشکل دارند. آیا اگر یک حکومت دموکراتیک بر سر کار بیاید تا هم قوانینی که تصویب می‌کند مطابق میل مردم باشند و هم شیوه اجرای آنها، آنوقت این قانونگریزیها از بین خواهند رفت؟ آیا اصلاً ما قوانین مشخصی دربارۀ این اعمال غیرقانونی داریم و یا اینکه غیرقانونی شدن این افعال حاصل برخی شایعات و اظهارنظرهای شخصی بوده است؟ آیا اگر قوانینی تصویب شوند که به طور دقیق تمام افعال مجرمانه را مشخص کنند و میزان و نوع مجازات هر یک را نیز معلوم کنند، وضع ما بهتر خواهد شد؟ چند روز پیش، مجلس تصمیم گرفته بود که قانون مجازات را مورد بررسی دوباره قرار دهد، اما گویا قرار بر این شده است که به صورت غیرعلنی بررسی شود. عباس عبدی، مقاله‌ای در این زمینه نوشته است که جالب است.

یازده عمل غیرقانونی:

۱- مشاهده برنامه‌های ماهواره
۲- ورق‌بازی
۳- گوش دادن به آهنگهای قدیمی قبل از انقلاب یا لوس‌آنجلسی
۴- بزن و برقص در میهمانیها و جشنها
۵- خوردن مشروبات الکلی
۶- کپی کردن سی‌دی‌های ایرانی و خارجی
۷- رعایت نکردن حجاب اسلامی
۸- مشاهده وبسایتهای فیلتر شده از طریق فیلترشکنها
۹- خرید و فروش بنزین
۱۰- فتوکپی کردن کتابهای درسی دانشگاهی
۱۱- سرعت غیرمجاز در بزرگراهها و جاده‌ها

منبع عکس: Flickr

سه جمله مفید

به حریم دیگران و مسائل خصوصی‌شان احترام بگذارید.
قبل از هر کاری فکر کنید.
قدرت و توانایی بیشتر، مسئولیت بیشتر می‌آورد.

این سه جمله را وقتی که می‌خواستم با وارد کردن رمزم، به یکی از سرورهای دانشگاه متصل شوم، دیدم. قبل از اینکه رمز را وارد کنیم، این سه جمله نوشته می‌شوند تا کاربر، بعد از وارد شدن به سیستم، دست به کارهای خطرناک نزند. من واقعاً نمی‌دانم کسی که می‌خواهد از این کارها کند، این جملات بر او اثر می‌گذارند یا خیر.

Respect the privacy of others
Think before you type
With great power comes great responsibility

شیرینی دانمارکی

از آنجا که مهمترین مشخصه کشور دانمارک برای ایرانیها، شیرینی دانمارکی است، در همان اوایل که آمده بودم، در یک ایمیل، این قضیه را به تمام دانمارکیهایی که در گروه ما کار می‌کنند، اطلاع دادم و یک عکس هم از این شیرینی برایشان فرستادم و پرسیدم که چرا در شیرینی فروشیهای اینجا، من این مدل شیرینی را نمی‌بینم. تنها یکی از آنها به ایمیلم جواب داد و گفت که آنها چنین شیرینی در دانمارک ندارند و احتمالاً ایرانیها، خودشان به سلیقۀ خودشان، یکی از شیرینی‌های دانمارک را تغییراتی داده‌اند و نام دانمارکی بر آن گذاشته‌اند. او به من پیشنهاد کرد که اگر خیلی دلتنگ این شیرینی هستم، بد نیست به محله‌های خارجیها بروم، شاید آنجا یک شیرینی فروشی پیدا کنم که آن را بپزد. همچنین او گفت که در بین شیرینی‌هایی که امروزه در دانمارک پخته می‌شوند، بیشترین شباهت را Wienerbrød به آن مدل ایرانی دارد. این شیرینی در دانمارک خیلی متداول است و اکثر مردم، صبحها قدری از آن را به همراه قهوه می‌خورند. اما اگر هم حتی، شیرینی دانمارکی ما، برگرفته از این شیرینی باشد، نام Wienerbrød که نشان می‌دهد نانی است که متعلق به وین، پایتخت اتریش می‌باشد، دانمارکی بودن آن را زیر سوال می‌برد. از کجا معلوم، شاید واقعاً همان نام گل محمدی نام واقعی مدل ایرانی این شیرینی باشد.

دانمارکیها، خوشحالترین مردم دنیا

نتایج تحقیقی که دو سال پیش، یک روانشناس اجتماعی-تحلیلی از دانشگاه لستر ارائه کرد، نشان می‌دهد دانمارکیها، خوشحالترین مردم دنیا هستند و کشورهای سوئد، کانادا، آمریکا، انگلیس، ژاپن و ایران به ترتیب در رتبه‌های ۷، ۱۰، ۲۳، ۴۱، ۹۰ و ۹۶ قرار دارند*. این اولین‌بار بوده است که نقشه‌ای از میزان خوشحالی مردم ۱۷۸ کشور دنیا ترسیم شده است و رتبه‌ای که برای برخی کشورها مانند چین و ژاپن بدست آمده است، تعجب‌برانگیز بوده است. گویا روش تحقیق، بر اساس پرسیدن سوالاتی از قبیل اینکه “چه قدر از زندگی خویش راضی هستید؟” بوده است و بر اساس پاسخهایی که ۸۰،۰۰۰ نفر از سراسر دنیا داده‌اند، عددی که نشان‌دهنده سطح خوشحالی آنهاست بدست آمده است. تحقیقات بسیاری بر روی یافتن فرمولهایی درست برای محاسبه میزان خوشحالی آدمها انجام گرفته است و همچنان هم در حال پیگیری هستند . یکی از نتایجی که در این تحقیق منتشر شده است، عواملی هستند که باعث بالا رفتن یا پائین آمدن سطح خوشحالی می‌شوند. سه عاملی که به ترتیب از مهمترین عوامل قلمداد شده‌اند، عبارتند از سلامتی، پول و آموزش؛ چیزهایی که در کشورهای اسکاندیناوی، بیش از دیگر کشورها مورد توجه قرار گرفته‌اند. داشتن خدمات درمانی و اجتماعی رایگان، جمع‌آوری مالیات سنگین و توزیع عادلانه آن بین مردم و البته آموزش کاملاً رایگان. حتی رفتگرها و کارگران ساده نیز از زندگی خویش رضایت زیادی دارند و اوقات روزانه خویش را به خوبی و خوشی می‌گذرانند.

در انتظار کریسمس

یک ماه مانده است به کریسمس. خیلی علاقه دارم ببینم، این مردم در این دوران چه می‌کنند و چگونه جشنهایی دارند و آنها را چگونه برگزار می‌کنند. کریسمس برای من، نام زیبایی است، نمی‌دانم چرا. شاید چون کلمۀ آهنگینی است. من به آهنگ بیان کردن کلمات خیلی علاقه دارم. مواقعی که به موسیقی گوش می‌دهم، بیش از آنکه ذهنم متوجه شعر آن شود به آهنگ بیان کردن کلمات و ملودی آن توجه می‌کند. تا به حال، کریسمس را فقط در تلوزیون دیده‌ام. هرچند که در دوران تعطیلات که جشنها برپا می‌شوند، در دانمارک نخواهم بود، اما از همین روزها مراسمهای سنتی را که آغاز شده‌اند، می‌بینم. در حالی که دو ماه به کریسمس باقی‌مانده بود، دو هفته پیش، دانمارکیها روز آب‌جو را جشن گرفتند و با افتتاح آب‌جوی کریسمس، ارادت ویژۀ خود را نسبت به آن نشان دادند و مراسمها رسماً شروع شدند. تمام شرکتها، مؤسسات و دانشگاهها، کارکنان خود را به نهار یا شام کریسمس دعوت می‌کنند و در کنار هم غذاهای سنتی‌شان را می‌خورند. فروشگاهها نیز با تزئینات خاص، به استقبال عید می‌روند. شمعها و جا‌شمعی‌ها، ریسه‌های چراغ و لوازم تزئینی و از همه مهمتر، انواع و اقسام مشروبات، همگی جزء فروش ویژه فروشگاهها محسوب می‌شوند. خلاصه همگی خوش هستند و هنوز یک خوشی به پایان نرسیده، خوشی دیگر به جایش می‌نشیند، گاه با خود می‌گویم، آیا اصلاً اینها دچار غم و غصه هم می‌شوند، نمی‌دانم، شاید تازگی داشتن همه چیز برای من، موجب شده است چنین احساسی داشته باشم.

منبع عکس: Free Christmas Wallpapers

انتخابات آمریکا

چند روز پیش ایمیلی دریافت کردم که در واقع یک دعوت‌نامه بود از طرف گروهی با نام International Community. آنها تصمیم گرفته بودند در ادامه برنامه‌هایی که داشته‌اند و دور هم جمع می‌شده‌اند، در لحظات آخر اعلام نتایج انتخابات آمریکا، دور هم جمع شوند و پیروزی اوباما را جشن بگیرند. پنجاه و ششمین انتخابات ریاست جمهوری آمریکا را دموکراتها برای بار بیست و یکم پیروز شدند و یک پیروزی دیگر لازم دارند تا به جمهوری‌خواهان برسند. ساعت شش صبح به مرکز شهر رفتم و به آن جمع حدوداً بیست نفره‌ای پیوستم که همانطور که صبحانه‌شان را می‌خوردند، به CNN هم زل زده بودند و از پیروزی اوباما خوشحال بودند. چهار، پنج نفر دانمارکی که یک دفتر برای کارهای طراحی صنعتی دارند، تصمیم گرفته‌اند تا هر چند وقت یکبار، خارجیهایی را که برای کار به اورهوس آمده‌اند دور هم جمع کنند و با هم صحبتی کنند و خوش باشند و هدفشان هم از این کار، بین‌المللی‌تر کردن شهر اورهوس می‌باشد. از رفتارشان واضح بود که هدف نه تماشای نتیجه انتخابات آمریکا که دور هم جمع شدن و شناخت یکدیگر است. نام، آدرس ایمیل و مشخصات همه را گرفتند تا در برنامه‌های بعدی، افراد بیشتر و بهتری را به دور هم جمع کنند. در آنجا چند دانشجوی رشته روزنامه‌نگاری را دیدم که از کشورهایی مثل آمریکا و نیوزلند، برای یک دوره شش ماهه به اینجا آمده بودند.

اگر از این سخن که اغلب دولتهای اروپایی و البته ملتهای اروپایی، دلباخته آمریکا هستند بگذریم، اینجور که می‌گویند، اکثر اروپائیها معتقدند که همیشه دموکراتهای آمریکا روابط بهتری را با اروپائیها داشته‌اند تا جمهوری‌خواهان. بنابراین خیلی طبیعی است که همه‌شان خواهان بر سر کار آمدن اوباما باشند. جدا از اروپائیها که از این نتیجه خیلی خوشحال شده‌اند، دولت کنیا هم یک روز را تعطیل رسمی اعلام کرد تا نشان دهد که اوباما را هنوز هم یک کنیایی می‌داند. اما گویا این بار واقعاً هم جهشی در انتخاباتهای آمریکا رخ داده است. این جهش نه تنها در مخارج ششصد میلیون دلاری حزب دموکرات بوده است که در رساندن درصد شرکت‌کنندگان در انتخابات به شصت درصد از تعداد واجدین شرایط رأی دادن نیز بوده است*. در حالی که در دو دوره قبل این رقم کمتر از پنجاه و پنج درصد بوده است. من واقعاً نمی‌دانم، علت این افزایش علاقه مردم به رأی دادن و البته علت محبوبیت بیشتر اوباما، سیاه پوست بودن او، جذبه او در صحبت کردن و یا خرابکاریهای این هشت ساله بوش بوده است. همچنان که پیش‌بینی می‌شد در ایالتهای متمدن‌تر آمریکا که بیشتر مخالفان بوش هم در آنجاها هستند، مانند نیویورک و کالیفرنیا، اوباما رأی بیشتری آورد. یادم می‌آید که کسی می‌گفت، اگر ایالتهای غربی و شرقی آمریکا نبودند، ایالتهای مرکزی آمریکا، آنچنان خرابه‌ای از این کشور می‌ساختند که نمی‌توان تصورش را کرد.

ویدئوهایی خنده‌دار از بوش؛ من که باورم نمی‌شود اینها حقیقت باشند (در YouTube می‌توانید ویدئوهای بیشتری نیز پیدا کنید):

لکنت زبان بوش

مستی بوش

گلچینی از شاهکارهای بوش

*در واقع از ۲۱۳ میلیون جمعیت واجد شرایط، ۶۵ میلیون به اوباما و ۵۷ میلیون به مک‌کین رأی دادند که از این میان ایالتهای کالیفرنیا، تگزاس، نیویورک و فلوریدا که به ترتیب پرجمعیت‌ترین ایالتها هستند، جمعاً ۱۸ میلیون به اوباما و ۱۴٫۵ میلیون به مک‌کین رأی داده‌اند که البته تنها در تگزاس، پیروزی با مک‌کین بوده است.

منبع عکس: smartraveller.gov.au

آرش

چند وقت پیش که همسایه‌های لیتوانیایی، مطابق معمول فضای خانه را آکنده از موسیقی دلهره‌آور کرده بودند، ناگهان در میان آن سر و صدا متوجه یکی از ترانه‌های آرش خواننده ایرانی شدم. وقتی از اتاقم بیرون رفتم و در مورد ایرانی بودن خواننده و فارسی بودن زبان اشعارش به آنها گفتم، اول متعجب شدند و بعد که چند بیت از آن را به انگلیسی برایشان ترجمه کردم، خنده‌شان گرفته بود که چند سال است این آهنگها را از تلوزیونهای مختلف اروپایی و مهمتر از همه MTV دیده‌اند و چقدر با آهنگهای آرش رقصیده‌اند، در حالی که اصلاً نمی‌دانستند او به چه زبانی می‌خواند. از آنها بیشتر من تعجب کردم، چرا که این روزها دوران گوشه‌گیری ایرانیهاست. کمتر آدم معروفی در دنیا پیدا می‌شود که ایرانی باشد. شاید اگر فیلمسازان مشهوری مثل کیارستمی و مخملباف نبودند و شاید اگر رئیس‌جمهوری مانند احمدی‌نژاد نبود، نام ایران هیچگاه در رسانه‌های مشهور دنیا برده نمی‌شد. خدا را شکر که آرش، شهرتی دست و پا کرده است و ترانه‌هایش را به زبان فارسی می‌خواند، هرچند که جز زبان اشعارش، هیچ نشانه‌ای از نام و فرهنگ ایرانی در آن دیده نمی‌شود، البته حق هم دارد، من هم اگر از ده سالگی در سوئد زندگی می‌کردم، بیش از آنکه ایرانی بمانم، سوئدی می‌شدم. اما انصافاً بعضی از آهنگهایش به همراه ورجو وورجه‌هایی* که در ویدئوهایش می‌کند، زیبا و انرژی‌زا هستند.

* ورجو وورجه‌، اصطلاحی است که در برخی مناطق ایران استفاده می‌شود و به معنای تکانهایی در بدن است که بیش از حدِ معمول می‌باشد و حتی گاهی باعث رنجش دیگران می‌شوند.

سوئد

این بار هم در سوئد به مانند دفعه قبل، بسیار خوش گذشت. برعکس خارجیها که به هر کجای دنیا، از بیابانهای آفریقا و کوههای کلیمانجارو گرفته تا مناطق گرمسیری شرق آسیا و بیش از همه هم تایلند، سفر می‌کنند، اغلب ما ایرانیها ترجیح می‌دهیم که مسافرتهایمان، در واقع دیدار از خویشاوندانمان باشد. خانه خاله و مادربزرگ، همراه با غذاهای ایرانی و صحبت کردن پیرامون همه چیز و البته شناخت هرچه بیشتر فرهنگ سوئدی، آنچنان در دل، نشاط می‌آورد که آدم، کار و درس و همه چیز دیگر را فراموش می‌کند. وقتی با عمو احمد برای اولین بار به استخر رفتم، بیش از آنکه در فکر آب‌تنی کردن باشم در این فکر بودم که چگونه این خانمها در جلوی مردها می‌توانند لخت شوند و شنا کنند،‌خدا را شکر که حداقل رخت‌کن را جدا کرده‌اند و مردها به راحتی و حتی بدون شورت در رخت‌کن و توالت و سونا قدم می‌زنند. هر‌چند که هر روز خانم مستخدمی که مسئول شستن رخت‌کن مردانه است، به آنجا می‌آید و به راحتی تمام و در میان مردهایی که کاملاً عریان هستند، کارش را می‌کند. آدم از این همه تفاوت فرهنگی می‌خواهد شاخ درآورد.

سوئد کشور مرفه و ثروتمندی است. در لیست توسعه انسانی سازمان ملل، رتبه ششم را در بین کشورهای دنیا دارد، درحالی که دانمارک و ایران به ترتیب در رتبه‌های چهاردهم و نود و چهارم قرار گرفته‌اند. همانطور که تولید سرانه داخلی [۱] تقریباً ۳۰ کشور توسعه‌یافته دنیا، بین بیست‌هزار و سی‌هزار دلار می‌باشد، این عدد برای کشور سوئد ۳۲۵۲۵ است [۲]. وقتی در مرکز شهر یک میلیون نفری استکهلم و در میان جمعیت انبوه مردمی که برای خرید پوشاک به آنجا می‌روند، راه می‌رفتم به یاد بوتیکهای خیابان ولیعصر تهران می‌افتادم. در میان جمعیت، گاه گیتارزنهایی دیده می‌شوند که در گوشه‌ای نشسته‌اند و همانطور که می‌نوازند، قصد فروش سی‌دی‌های خود را هم دارند. بستنی فروشها، ساندویچی‌ها و حتی رقاص‌ها و رقاصه‌ها، در هر گوشه‌ای دیده می‌شوند. هرچند که در فصل تابستان، شهر شلوغتر بود و می‌شد توریستهای فراوانی را به همراه دوربینهایشان دید، اما در پاییز و زمستان هم، توریستهایی هستند که استکهلم، ونیز شهرهای شمال اروپا را رها نمی‌کنند و هم سرمای شبهای آن را تجربه می‌کنند و هم با قایق‌ها و کشتیها، از جزیره‌ای به جزیره دیگر می‌روند. شهر استکهلم، شهری است با خانه‌هایی قدیمی که سقف اکثرشان با رنگ قرمز، رنگ‌آمیزی شده‌ است. خیلی عجیب است که در این شهر، خانه‌ها هر چه قدیمی‌تر شوند، گرانتر هم می‌شوند. خانه‌هایی که عمرشان به دویست یا سیصد سال می‌رسد، گرانترین خانه‌های شهر محسوب می‌شوند. گویا خانه‌ها آنقدر خوب و محکم ساخته می‌شوند و مردم این شهر، آنقدر به معماری مدرن کم علاقه‌‌اند و گویا آنقدر به نگهداری و حفظ نمای قدیمی شهر اهمیت می‌دهند که چیزی به عنوان خانه کلنگی در آنجا معنا ندارد. خدا می‌داند ما چه هزینه‌ای را برای خراب کردن و دوباره ساختن خانه‌ها در تهران می‌پردازیم. در استکهلم هم به مانند تهران اما به اندازه‌ای کمتر خشونت و ترافیک دیده می‌شود. فردای روزی که با پاشا به کازینوی شهر رفتیم و به هنگام ورود، هم عکسمان را گرفتند و هم کارت شناساییمان را و دویست کرون ناقابل را در کمتر از یک دقیقه باختیم در اخبار اعلام کردند که تعدادی سارق، چند میلیون کرون را از کازینو به سرقت برده‌اند. هر روز تعدادی قتل و دزدی اتفاق می‌افتد که گویا اکثر آنها هم توسط گروههای مافیای خارجی انجام می‌شود. اتوبانهای ورودی و خروجی شهر در ساعتهایی از روز دچار ترافیک سنگینی می‌شوند که آدم را به یاد بزرگراه همت، حد فاصل یادگار امام و چمران می‌اندازد. متروی شهر به اندازه متروی تهران سرسام‌آور نیست و تعداد زیادی از رانندگان اتوبوسها ایرانی هستند. یکبار که از یک راننده اتوبوس آدرس جایی را به زبان سوئدی پرسیدیم، او به زبان فارسی جوابمان را داد. می‌گویند ۸۰۰۰۰ ایرانی که می‌شود ۱% از جمعیت این کشور، در سوئد زندگی می‌کنند. تعداد زیادی فروشگاه ایرانی، بیش از ده رادیوی به زبان فارسی، سالنهای جشن، دیسکو با موزیکهای ایرانی، چیزهایی هستند که ایرانیها در طول این بیست سالی که به سوئد آمده‌اند، بوجود آورده‌اند. وقتی به آنجا می‌روم، دیدن بستگان دور و نزدیک، به اندازه دیدنیهای آن کشور برایم جاذبه دارد.

برخی این کشور را با فروشگاههای پوشاک هنس و موریس که در سی و چهار کشور دنیا و حتی در بسیاری از شهرهای کوچک اروپا شعبه دارد، می‌شناسند. گاه نام فروشگاههای لوازم خانگی ایکیا که صاحبش را جزء میلیاردرهای دنیا کرده است و گاه شرکت مخابراتی اریکسون و از همه مهمتر شرکتهای ماشین‌سازی ولو، اسکانیا و ساب، آدم را به یاد کشور سوئد می‌اندازند. کشورهای اسکاندیناویایی سوئد، دانمارک و نرو‍ژ، علاوه بر آنکه شباهتهای فرهنگی فراوانی با هم دارند، زبانشان نیز به هم شبیه است و حرفهای همدیگر را متوجه می‌شوند. پیام می‌گفت وقتی یک دانمارکی شروع به صحبت می‌کند، یک سوئدی گمان می‌کند یکی از هموطنانش مست کرده است و سخن‌پراکنی می‌کند.

[۱]: تولید سرانه داخلی، عبارت است از کلیه کالاها و خدماتی که بوسیله هر فرد در طول یکسال تولید می‌شوند. این اعداد طوری محاسبه شده‌اند که با وجود تفاوت قیمتها و درآمد افراد در کشورهای مختلف، مقایسه اعداد، امری منطقی باشد.

[۲]: به جز کشورهای لوکزامبورگ، آمریکا و نروژ که تولید سرانه داخلی‌شان به ترتیب ۶۰۲۲۸، ۴۱۸۹۰ و ۴۱۴۲۰ دلار می‌باشد. تولید سرانه داخلی دانمارک و ایران به ترتیب ۳۳۹۷۳ و ۷۹۶۸ دلار می‌باشد.

ویدئویی کوتاه از قسمت توریستی شهر استکهلم در تابستان ۲۰۰۸