تجربه هاي شخصي من

پیشرفت علم، باید بین‌المللی شویم

در زمانهای گذشته، دانشمندان در اتاق خود می‌نشستند و با ورق زدن چند کتاب و چند مقاله و انجام دادن چندین آزمایش، دست به یک کشف علمی می‌زدند. اما امروزه، آنقدر علوم گسترده شده‌اند که نه تنها نمی‌توان در چندین رشته علمی مختلف، صاحب‌نظر بود بلکه در یک رشته علمی خاص مانند علوم کامپیوتر نیز نمی‌توان دانشی وسیع یافت. باید شاخه‌ای از هزاران شاخه علمی مختلف را برگزید و در آن شاخه به تبحر رسید. نمی‌توان سر در لاک خود کرد و به تفکر پرداخت و دانشمند شد، که باید از صدها مقاله و کتابی که هر هفته، برای یکی از این هزاران شاخه علمی منشتر می‌شود، مطلع بود، باید با شرکت کردن در کنفرانس‌های مختلف، با موضوعات روز دنیا و دانشمندان فعال آن موضوعات و شیوه تفکرشان آشنا شد تا هم، پروراندن ایده‌های جدید در مغز ممکن گردد و هم مانند عمو پترس نابغه، از قافله علم عقب نماند^۱. البته، رقابت کردن بر سر انتشار مقاله، امر نیکویی نیست، اما پیشرفت و توسعه نیز جز با گستراندن علم و دانش فراهم نمی‌گردد. گاه از دیدن سرعتی که علم در پیشرفت کردن به خود گرفته است، شگفت‌زده می‌شوم، وقتی تنها در رشته علوم کامپیوتر بیش از ۵۰۰ مجله علمی (Journal) و بیش از ۴۰۰ کنفرانس در دنیا بوجود می‌آیند، من می‌مانم که مگر آدمها چه قدر حرف برای گفتن دارند، اما گویا دارند و دیگر آن زمان گذشت که هر چندین سال، یک نفر نیوتن‌وار پیدا شود و به جای همه، همه حرفها را بزند. دیگر آن زمان گذشت که نابغه‌ها مسیر زندگی بشر و توسعه علم و دانش را رقم بزنند که اگر هم امروز نابغه‌ای باشد که هست در برابر هزاران هزار فکر متوسط که همه روزه مشغول تفکر و آزمایش و نگارشند، رنگ می‌بازد. اما شاید اگر در فکرت، خود را نابغه بپنداری، ایده‌ها از ذهنت سربرآورند و تو هم شوی یکی مانند دیگران.

تمام دانشگاههای معتبر دنیا که برای تحقیقات ارزش قائلند و مسئولیت مدیریت تحقیقات را به فردی شایسته سپرده‌اند، سرمایه‌گذاری بسیار می‌کنند تا ارتباط دانشمندان خود را با دانشمندان دیگر دانشگاهها حفظ کنند. نه تنها تمام اساتید دانشگاهها، عضو هیأت داوری کنفرانسها و مجلات مختلف هستند که دانشجویان دکترا نیز در طول تحصیل خود، در چندین کنفرانس مختلف، با خرج دانشگاهشان شرکت می‌کنند. آنها نه تنها به عنوان بازدیدکننده به دانشگاههای مختلف دنیا می‌روند بلکه می‌توانند بخشی از دوران تحصیل خود را در دانشگاهی دیگر و با گروهی دیگر سپری کنند و این را باور دارند که علم، جز با این مشارکتهای بین‌المللی، پیشرفت نمی‌کند و البته هیچیک از اینها حاصل نمی‌شود مگر با پولی که حکومتها یا شرکتهای میلیاردر دنیا باید در این راه خرج کنند.

شاید علوم کامپیوتر، تنها رشته‌ای باشد که کنفرانسهای علمی آن، مهمتر از مجلات آن تلقی می‌شوند. مهمترین کنفرانسها، آنهایی هستند که توسط ACM و IEEE برگزار می‌شوند و مهمترین مجلات هم توسط ACM منتشر می‌شوند. البته ناشرین دیگری نیز مانند Springer و SIAM جزء بهترین ناشران محسوب می‌شوند.

۱- کتاب “Uncle Petros and Goldbach’s Conjecture“، با نام “عمو پترس و انگاره گلدباخ” به فارسی ترجمه شده است، اما جالب است که در لیست کتابهایی که در وبسایت وزارت ارشاد قرار دارند، دیده نمی‌شود. یکی از مترجمان کتاب حمید پزشک از اساتید دانشگاه تهران است.